Vijf signalen

Er is zelden één ding dat een phishingmail verraadt. Het is de optelsom.

  1. Er zit haast in. Je account wordt geblokkeerd, de factuur is al te laat, er moet vandaag nog iets gebeuren.
  2. Het adres klopt net niet. Kijk naar het stuk vlak voor de eerste schuine streep. Daar staat het echte domein.
  3. De vraag is ongebruikelijk. Een leverancier die opeens een ander rekeningnummer doorgeeft, een directeur die per mail om cadeaubonnen vraagt.
  4. Je wordt naar een inlogscherm gestuurd. Zeker als je daar niet zelf om hebt gevraagd.
  5. De bijlage is een bestandstype dat je niet verwacht, of een document dat je vraagt bewerken in te schakelen.

Wat er veranderd is

De taalfouten waar we vroeger op letten zijn grotendeels verdwenen. Aanvallers gebruiken dezelfde taalmodellen als iedereen, dus een mail in vlekkeloos Nederlands zegt niets meer over de afzender.

Wat wel is gebleven is de opzet. Er wordt altijd iets van je gevraagd, en er zit altijd druk op. Beoordeel dus de vraag en niet de spelling.

Krijg je een pushmelding voor een inlogpoging die jij niet deed, keur die dan nooit goed om er vanaf te zijn. Iemand anders staat op dat moment met jouw wachtwoord voor de deur.

Je hebt toch geklikt

Dat gebeurt, ook bij mensen die het weten. Snelheid telt hier meer dan schaamte.

  1. Heb je je wachtwoord ingevuld, wijzig het dan meteen, en ook op andere plekken waar je het gebruikte. Veilig internetten (opent in een nieuw tabblad), een initiatief van de overheid, loopt de rest van de stappen met je door.
  2. Meld het bij je beheerder. Die kan lopende sessies afmelden, wat belangrijker is dan het wachtwoord zelf.
  3. Controleer of er regels zijn toegevoegd aan je mailbox die berichten doorsturen of wegzetten. Dat is de eerste stap die aanvallers zetten.
  4. Ging het om een betaling, bel dan direct je bank.

Melden helpt je collega

Eén melding zorgt ervoor dat dezelfde mail bij de rest van de organisatie kan worden weggehaald. Dat is de reden om het te doen, ook als jij zelf niets fout hebt gedaan. Ging er geld of een identiteitsbewijs mee, meld het dan ook buiten je eigen organisatie (opent in een nieuw tabblad), bij de Fraudehelpdesk of de politie.

Wat je als organisatie kunt doen

Techniek vangt het grootste deel af voordat iemand het ziet. Zorg dat je mail correct is ingericht, zie SPF, DKIM en DMARC uitgelegd, en zet multifactor-authenticatie aan zodat een gestolen wachtwoord niet genoeg is.

De rest is oefening. Wij nemen dit mee vanuit IT-consultancy en richten het technische deel in bij cloud oplossingen.

Phishing per mail is één vorm. Hetzelfde gebeurt ook aan de telefoon, via de app en aan de balie, en de hefbomen erachter zijn steeds dezelfde. Waarom dat werkt en wat je eraan doet staat in de meeste datalekken beginnen niet bij een hack.